Israel dag 14 - de dag van het rondje stadsmuur

Ik had nog zoveel willen doen, en heb te weinig tijd. Zo gaat dat op vakantie.
Op mijn lijstje van niet-gedaan kan ik bijschrijven: de orthodox Joodse wijk (zou ik nu nog kunnen doen, maar dan moet ik in het donker terug) en de Moskee.
Dat laatste vind ik echt jammer, ultra orthodoxen heb ik op zich genoeg gezien, alleen leek de wijk me heel bijzonder, waar de tijd stilgestaan moet hebben.
Voor de Moskee was ik vanmorgen extra vroeg opgestaan, hij is open van 7 uur tot 10 uur ivm Ramadan.
Helaas helaas werd ook vandaag de toegang geweigerd, alle toegangswegen waren afgesloten en ook de brug voor de toeristen was dicht. Morgen weer een kans, maar morgen ga ik weg. Dus die heb ik helaas ook niet gezien. Wel mocht ik vandaag een glimp van dichterbij opvangen van Dome of the Rock. Mooi!

Ik moest trouwens uitkijken merkte ik. Ik zocht dus de Tempelberg (Tempel mount), maar vanwege Dome of the Rock moest ik steeds denken aan Mount Doom. En dus versprak ik me elke keer weer. En dat is best apart, als het leger de straten bewaakt en ik vraag naar Mount Doom :-)

 < bij de klaagmuur


Ik ben nog wel even bij de klaagmuur wezen kijken, opvallend hoeveel orthodoxe Joden er zijn die keurig in zwarte broek lopen, met zwarte lange jas, zwarte hoge hoed, mooie pijpenkrullen en een baard en dan onder dit geheel: zwarte Crocs. Echt waar, ik denk dat de Crocsfabriek draait op deze mensen. Het loopt vast heerlijk, maar het doet toch wel afbreuk aan de mooie outfits hoor!

< drukte van belang. Men in Black! 

< jong geleerd....

Ik ben naar de Citadel gelopen en daarna wilde ik echt even de hectiek uit. En dus heb ik een kaartje gekocht voor de stadsmuur. Je kunt bij Jaffa Gate omhoog en dan doorlopen tot aan Lions Gate (ongeveer de helft van de stadsmuur). Een enorm leuke wandeling, langs de daken van alle huizen, langs kerken en bengelende kerkklokken, en natuurlijk een schitterend uitzicht op de omgeving. De paadjes zijn smal, de trappetjes steil, het is soms een hele klim, maar onwijs leuk. 
Aan het eind had ik het natuurlijk weer bloedheet en dus ben ik even naar het hotel gegaan. Ookal is het iets koeler dan de afgelopen dagen, 5 kilometer lopen in de brandende zon (31 graden) is toch best wel pittig. Niet qua afstand, wel qua hitte.

 < wandelpaden op de muur

 < Buiten de muur, moderne tram langs oude stad.

 < langs daken

< en daken

< en nog meer daken

< trap op, trap af

< uitzicht op een deel van de Olijfberg en de honderduizenden Joodse graven. Rechts in het midden een touringcar, voor de grootte...

Ik ben even geacclimatiseerd op mijn kamer (en half in slaap gevallen) en toen ben ik weer op pad gegaan. Ik wilde niet de drukke stad in, dus ik ben om de muur heen gelopen naar de andere kant. Bloedheet, maar wel heel mooi. Op naar Zions gate! Deze poort zit nog vol kogelgaten uit de oorlog van 1948. Ooit was net hier buiten de verzamelplaats voor mensen met lepra.
Door deze poort loop je zo de Joodse wijk in. Wat een verádeming met bijvoorbeeld de Arabische wijk. Hier is het licht, koeler (lijkt wel) en vooral rustig. Ik slenter heerlijk rond via pleintjes en trappetjes. Uiteindelijk kom ik ook bij het uitzichtpunt op de klaagmuur. Ik maak wat overzichtfoto's en plof uiteindelijk op een pleintje neer voor even rust.

 < heerlijk rustig plein in het Jewish Quarter

 < stuk stadsmuur

Uiteindelijk loop ik door de stad terug naar het hotel. Nog eens 5 kilometer, lekker!
Op het moment dat een man, met lange baard, wit gewaad een onvervalste Joey's 'how are you doing' doet weet ik dat het tijd is om naar huis te gaan. :-)
Op naar het koelere Holland. En het schone Holland, want ongelooflijk, wat is dit land vies. En dan vooral zwerfvuil. Overal ligt zooi, plastic, blikjes, tasjes, overal. En dat is zo jammer, want het is een schitterend land.

Eenmaal in het hotel zie ik dat op mijn overzichtsfoto's van de Klaagmuur een hele hoop fotografen staan rechts in het hoekje. Waarom? Daarna zie ik op een nieuwssite dat presidentskandidaat Romney bij de klaagmuur is geweest vandaag en er een briefje heeft ingestopt. Die keer raden wat er rechts van mijn groep fotografen gebeurde of gebeurd moet zijn. Aaaargh!

 < Cardo

< grapjassen! 

< deze dames kom ik 's morgens tegen.  

 < rond de stadsmuur kom ik mooie plekken tegen

< Zions gate, met de kogelgaten

Nu ga ik zo mijn koffer maar eens omkiepen, zooitje! Opnieuw inruimen, alles wat hier moet blijven er uit mikken en dan klaar maken voor morgen. Op naar Tel Aviv!
En dan wordt het een rare dag. Ik denk dat ik 's middags nog even naar het strand ga en even wat probeer te slapen. Ik vlieg dinsdag om 4.30 uur 's morgens, en zal dus na twaalven 's nachts al op pad moeten. Ik ben daarna weer 3.5 uur in Istanbul en vlieg dan door naar Amsterdam. Al met al een reis van 12 (jeemig) uur. Kan wel wat voorslapen gebruiken :-)

Kortom: bijna het einde van deze vakantie. Helaas.....

Israel dag 13 - de dag van Masada en de Dode Zee

Vandaag stond er een tour op het programma, de eerste en de laatste deze vakantie.
Ik ben niet zo van de tours, dat verplichte meehobbelen met een groep...
Maar aangezien ik hier geen auto heb, en dit oorden zijn die je met het OV niet zo makkelijk bereikt, toch maar een tour.

En toen ik werd opgehaald, we nog langs andere hotels reden om anderen op te pikken, over moesten stappen op een andere bus en we onderweg ook nog bij een 'leuke' schoonheidsproductenfabriek stopten wist ik weer waarom ik liever alleen op pad ga :-)

Maar eerlijk is eerlijk: Masada en de Dode zee zijn een aanrader!
(foto's kunnen trouwens lelijk zijn, er zijn veel uit de bus genomen...)


< Rodin :)

 < De Dode Zee, onderweg

< mooi.....dat zie je niet zo vaak op het heetst van de dag, vertelt de gids. Meestal schuilen ze in grotten!

Masada, de plek waar ooit 960 Joden liever zelfmoord pleegden dan als slaven in handen te vallen van de Romeinen. Een fantastisch verhaal dat tot de verbeelding spreekt. Een korte uitleg van het hele verhaal vind je hier.
Eenmaal bij Masada aangekomen zijn er twee manieren om boven te komen: lopend of per kabelbaan. Lopend kost ongeveer een uur, je loopt dan via het slangenpad omhoog. Met de hitte van deze week (tegen de 40 graden hier) is het verboden het slangenpad te lopen. En dat snap ik wel, want wat een ongelooflijke zinderende hitte daar. Hoed was verplicht, dus mijn hoed is zowaar mee op pad geweest. Driewerf hoera!

Met de kabelbaan naar boven dus. En dan heb je toch een waanzinnig uitzicht...
De gids begon met het voorlezen van de tekst van de laatste voordracht voor de zelfmoord werd uitgevoerd. Indrukwekkend!


Let our wives die before they are abused, and our children before they have tasted slavery, and after we have slain them, let us bestow that glorious benefit upon one another mutually, and preserve ourselves in freedom as an excellent funeral monument for us. But first let us destroy our money and the fortress by fire; for I as well assure that this will be a great grief to the Romans, that they shall not be able to seize upon our bodies, and shall fail of our wealth also, and let us spare nothing but our store of food, for they will be a testimonial when we are dead that we were not subdued for that of necessaries, but that, according to our original resolution we have preferred death before slavery. Come! While our hands are free and can hold a sword, let them do a noble service! Let us die unenslaved by our enemies, and leave this world as free men in company with our wives and children.

< op weg omhoog met de kabelbaan

< de ligging (foto van internet)

< uitzicht vanaf Masada op de Dode Zee

Daarna zijn we het terrein overgegaan. Een prachtige ruine van een indrukwekkend fort. Maar nog indrukwekkender vond ik denk ik het uitzicht. En het idee dat hier mensen woonden. In deze bloedhitte. Zonder koud bad om nadien in te duiken. Pfft...

< diepte is bijna niet te zien op foto.... :-(

< uitzicht op de Dode Zee

Na Masada zijn we naar een kleine Oase bij de Dode Zee gereden. Vroeger stonden de spa's hier aan het water, maar omdat de Dode Zee zo snel kleiner wordt, is het nu een stuk lopen. Hier hebben we heerlijk gebadderd in het inderdaad onwijs zoute water. Ookal weet je wat er gebeurt als je dit water in gaat, het is toch bizar. Je benen worden opgetild en daar ga je. Dobberend op je rug, zonder enige moeite. En inderdaad kun je met gemak een krantje lezen zo. 






Het water is prachtig blauw en gaat soms bijna over in de blauwe lucht. Heel in de verte zie je de schimmen van de bergen aan de overkant. Jordanie!
Daarna de modder. Met de weet ik hoeveel mineralen. Ik smeer me helemaal in, want zo hoort het. Met uiteraard een foto, want dat hoort ook zo :)
Ik ben met een Canadees stel opgetrokken vandaag en we hebben reuze lol. Ookal beweert de man dat hij dat echt niet gaat doen, die onzin, na een uurtje staat hij zich ook van top tot teen in te smeren. En beaamt daarna dat hij ook reuze zacht is. En dat is het, ik ben nog nooit zo zacht geweest, wat een top-spul, heerlijk!!

< mudwoman!

Onderweg naar Jeruzalem verbaas ik me over wat ik zie onderweg, want niet alleen in Masada's glorietijd leefden mensen onder barre omstandigheden, nu ook nog komen we Bedoeïenen tegen die met kuddes geiten of soms een kameel door de woestijn trekken. In hutten van plastic of kamelenhaar leven ze hier. En natuurlijk leven ze daar, als het al eeuwen kan, waarom nu niet. Maar mensenkinderen, wat houd ik dan blijkbaar toch van luxe.... oef!

En dus duik ik zo in een heerlijk schuimend bad, Lekker al het zout van me af, laatste restjes modder uit mijn oren en dan tussen de schone witte lakens. Life is good!

Morgen mijn laatste dag Jeruzalem. Ik heb nogal wat wat ik nog wil zien en weet nu al dat dit niet gaat lukken. Maar we zullen zien!

Tot morgen dan maar weer?

Israel dag 12 - de dag van Yad Vashem en de rust

Toen ik vanmorgen op pad ging viel het me gelijk op. Een rare combinatie van rust en drukte in de stad. Rust omdat alles dicht is, drukte omdat er gigantisch veel mensen op de been zijn. Uit alle hoeken en gaten zie ik drommen mensen lopen. Als ik bij de stadsmuur aan kom lopen zie ik legervoertuigen, militairen, politie. Het lijkt wel een mierenhoop en ik vraag me af wat er aan de hand is.

Er komt een man naast me lopen. Hij gaat een gesprek met me aan in het Arabisch en ik versta er, uiteraard, niks van. En hij snapt mij niet. In de paar woorden die hij Engels spreekt maakt hij duidelijk dat hij er niks van begrijpt, we leren wel Engels op school, waarom spreek ik dan geen Arabisch? Ik krijg hem niet aan zijn verstand gepeuterd dat zijn Nederlands nou ook niet is om over naar huis te schrijven en door deze gebrekkige communciatie scheiden onze wegen al snel.

Dan komt er een andere man aan, wijst op mijn camera en vraagt of ik journalist ben. Hij werkt voor een krant en vraagt me wat ik hier doe. Ik wil liever niet dat mensen weten waar ik heen ga, om tr te voorkomen dat ze mee gaan, en herhaal mijn standaard riedeltje over de oude stad en de Olijfberg enzo. Hij geeft gelijk aan dat beiden niet toegankelijk zijn vandaag. Wat blijkt: het is de tweede vrijdag van Ramadan, en vanuit heel het land komen vandaag zo’n 100.000 Moslims naar de Al-Aqsamoskee (naast de rotskoepel) om te bidden. Er is zo 4.000 man aan politie en leger op de been om dit in goede banen te leiden.

Oef!

Ik blijf de maar uit de stad denk ik.

Gelukkig had ik al andere plannen: vandaag bezoek ik Yad Vashem. Het museum en monument voor het herdenken van de Joodse slachtoffers van de holocaust.

Een paar jaar geleden was ik in Washington en bezocht daarhet holocaust museum. Een rare plek, maar het is een museum dat zijn collectie met Auschwitz deelt. Heel veel Joden zijn na de tweede wereldoorlog naar Amerika vertrokken, dus er is daar heel veel te vinden qua musea en monumenten. Dat museum maakte zo’n ongelooflijke indruk dat ik besloot naar Auschwitz te willen, om het te ervaren, om daar met mensen te praten. En dat gebeurde, twee jaar geleden.

Door die ervaringen en de verhalen daar is het perspectief op de holocaust misschien anders geworden. Ik weet het niet. Maar Yad Vashem raakte me minder. Dat klinkt belachelijk, want het is werkelijk een schitterend museum. Groot, uitgebreid, met een prachtige collectie aan beeld- en filmmateriaal. En toch… Ik miste de breedte. Natuurlijk, het is een monument en museum voor het gedenken van de Joodse slachtoffers, maar ik kan de holocaust niet zien zonder de gruwelijkheden op iedereen, de Roma, de Polen.... Juist dat stuk raakte me heel erg in Washington, een duidelijk overzicht van de geschiedenis plús een link naar de genocides die vandaag de dag nog steeds plaats vinden. Want het is niet over, nog lang niet.

Maar goed, dat is niet het doel geweest van dit museum, maar ik merkte dat het me minder raakte. Misschien ben ik ook wel murw? Heb ik al teveel gezien?

< Hall of names (foto internet)

Feit is dat het museum prachtig is, en indruk maakt. Alleen al om de ligging, heel vrij in de natuur. De architectuur is sober maar schitterend. De hall of remembrance is indrukwekkend sober en de hal of names, waar de namen van alle slachtoffers verzameld en geregistreerd worden (vandaag de dag nog steeds) is adembenemend. En toch stoort het me gek genoeg op die plek dat alleen de namen van Joden worden geregistreerd.

Misschien was dit ook niet de juiste dag. Bij de zaal waar men beelden laat zien van de ghetto’s, de avondklok, de beveiliging en de inperking van vrijheid, gaan mijn gedachten toch weer uit naar gisteren. Het is denk ik even te veel in 24 uur.

< uitzicht vanaf het museum

< entree naar Childrens Memorial

Wat ik echt heel erg indrukwekkend vond is het Childrens Memorial. Prachtig en indrukwekkend. Je mag in het hele museum niet fotograferen dus hier ook niet. Maar dit filmpje laat een klein beetje zien hoe het hier is. Via een smalle gang kom je in een ruimte die helemaal donker is. Je kunt eigenlijk niet eens zien waar je loopt. In het midden brandt een kaars. Door de ongelooflijke hoeveelheid spiegels lijkt het alsof je in een soort heelal staat waar miljoenen kaarsjes branden. Voor de anderhalf miljoen kinderen die zijn gestorven tijdens de holocaust. (foto van internet geeft het gevoel een klein beetje weer).
De namen van al deze kinderen worden voorgelezen, één voor één. Als je ze allemaal zou willen horen, zou je er drie jaar staan. Drie jaar….. Ongelooflijk.

< hier zie je ongeveer hoe het er uit ziet. (foto internet) Het filmpje doet geen recht aan de lichtjes. De ruimte is in werkelijkheid pikdonker en je loopt er doorheen, en je zit ongelooflijk vaak dat ene kaarsje weerspiegelt. Indrukwekkend!

Na het museum ben ik eigenlijk wel even klaar. Ik wilde om 15.00 uur de Via Dolorosa lopen met de pelgrims. Maar met de 100,000 Moslims in de oude stad, geloof ik niet dat ik daar nu wil zijn. Zoveel mensen, op zo’n klein oppervlak. Ik doe het niet.

< met de hypermoderne lightrail reis ik van de oude stad naar Yad Vashem. Gek dat deze net buiten de stadsmuur stopt. Groot contrast! 

En dus ga ik terug naar mijn hotel, boek voor morgen een excursie naar Masada en de Dode Zee en val daarna in slaap voor 1,5 uur. Een teken dat ik ook gewoon even rust moet nemen en vakantie moet vieren :)

Daarna zit ik een tijd met een boek op het terras boven. Uit de zon, in de wind. Het is wel even goed zo geloof ik!