Dag 6 - De dag van de couscous in the mind en de ontdekking van de blunder!

Vandaag hebben we heerlijk rustig aan gedaan. Met nog steeds een knagende zere buik geen overbodige luxe. Maar goed daar is dit het stadje ook wel naar, beetje relaxen, wat lezen, wat rondlopen. Heerlijk!
Nu is de kamer en het Riad ook geen straf om te verblijven. Prachtig hier!

Na een heerlijk ontbijt, met de door mij zo gewenste yoghurt zijn we toch weer naar de zee gegaan. Die lonkt toch wel heel erg hoor, de koelte, de meeuwen, de zeelucht. Vandaag was de zee behoorlijk woest, dus heerlijk om even uit te waaien. Tijdens ons stukje lopen naar de zee komen we langs het winkeltje van Ali. Ali verkoopt de meest prachtige doeken en we staan even met hem te praten. Uiteindelijk kopen we allebei een doek. De kleuren en de stoffen: zo mooi! We hebben flink gepingeld en krijgen het spel aardig door, we hebben een boel van de prijs afgekregen, mede dankzij mijn prachtige ogen. *kucht*
Ali vraagt of ik getrouwd ben en of ik soms op zoek ben naar een Marrokaan. LOL! Hmmm... toch maar niet, maar het hielp wellicht wel in het onderhandelen, toch? *kucht nogmaals en knippert met mooie blauwe ogen*

Eenmaal bij zee werden we weer gegrepen door de waanzinnig mooie kleuren langs de zee en de haven. Ongelooflijk hier. Zo mooi dat wit en dat blauw! De zee was vandaag ook behoorlijk woest. Mooi!

Het is jammer dat de bevolking hier niet op de foto wil. De mensen zijn zo mooi, geleefde gezichten, huid als van leer. Prachtig donkere gezichten vol met groeven en grijswit haar. Schitterend! Maar zodra je al een poging zou doen om te fotograferen duiken ze weg. Wat ik ook wel snap hoor, maar toch jammer!

Deze man bijvoorbeeld. Een prachtige kop, mooie hoed, ter plekke vis aan het fileren dat hij net heeft gevangen. Maar helaas, hij wilde pertinent niet gefotografeerd worden!

Jong geleerd... Dit ventje, nog geen 10 jaar oud, knipoogde de hele tijd naar Tanja. Maakt schunnige opmerkingen en wil de hele tijd met ons mee. Tsjonge....dat wordt nog wat, gaat zeker later naar Marrakech! :-)

Boten, boten, boten. Allemaal in dé kleur blauw van Essaouira!

 De scheepswerf!

Schip in wording!

De visnetten. Toch jammer dat we de zeelui niet konden fotograferen die in de schaduw hun netten aan het repareren waren...

Nadat we bij zee en de haven waren geweest zijn we het stadje weer ingedoken. We kwamen terecht bij een winkeltje van een man wiens naam ik ben vergeten. Hij had prachtige zilveren sieraden. We hebben er even rondgekeken en hij vertelde dat zijn familie, zoals die van velen hier, een nomadisch volk zijn. We konden dan ook eventueel, zoals de nomaden gewend zijn, betalen door middel van ruil. Als we een kledingstuk hadden konden we bijvoorbeeld de helft betalen en de andere helft inbrengen met een kledingstuk. Grappig toch?
Hij liet ons foto's zien van zijn leven in de woestijn en was enthousiast aan het vertellen over zijn leven daar en zijn leven hier. Wat zijn de mensen hier toch vreselijk aardig in vergelijking met Marrakech. We vertelden hem ook over onze belevenissen daar. Hij gaf aan dat je van Marrakech couscous in your mind kreeg. Geweldige uitdrukking, want zo was het inderdaad, de chaos, de indrukken, een zooitje wordt het er van in je hoofd!
Om het echte Marokko te leren kennen moeten we nog een keer naar het zuiden toe zegt hij. En het noorden... We geven aan terug te zullen komen. Inshallah, zegt hij, (als Allah het wil) en dat horen we hier vaker. Mooi!

We kochten (nog) geen zilver en keken verder. Na een paar opmerkingen die we hier véél beter kunnen hebben: ooooh, you're so sixy! *grijns* komen we bij een winkeltje die allerlei pigmenten en kruiden verkoopt. Ook hier onderhandelen we flink en we kopen allebei een zalig stukje oranjebloesem ehm... zeep? Nee het is geen zeep, het is in elk geval een brok van iets. Heerlijk!
Deze mensen zijn ook reuze aardig en nodigen ons uit voor de thee. We krijgen een speciale verse melange, in de pot gaat groene thee, munt, rozenblaadjes, steranijs, een flinke pluk saffraan en nog meer lekkers. Het is echt ongelooflijk aromatisch. We drinken de thee en de man vertelt over zijn werk, en wat hij allemaal kan met de kruiden. We horen toepassingen en gebruiken die ons vaag bekend voorkwamen van onze opa en oma's, gebruiken die nu al niet meer voorkomen bij ons, omdat we dingen kant en klaar kopen of omdat we voor het minste of geringste naar de huisarts rennen in Nederland. Mooi verhalen dus! Over de herkomst van specerijen, van amber en musk, de toepassingen van anijs, kruidnagel, álles! Heerlijk om te horen!
Hij laat zien dat hij ook nog in een Franse reisgids over Essaouira genoemd staat. Hij haalt een beduimeld exemplaar tevoorschijn en als wij verrukt roepen dat we met een beroemdheid aan tafel zitten glundert hij van oor tot oor.
Missie geslaagd hier! Leuke mensen, een warm welkom! (ook doordat zijn mijn benen zo prachtig vonden hoor. Je begrijpt: als je dát zegt dan heb je het wel gemaakt bij me!) :-)

De hoofdstraat. Men verkoopt er van alles. Maar als je normale waar slippers is, en je hebt een krat bloemkool over dan verkoop je die toch óók gewoon?



Dan vanavond. De blunder.
We eten in het Riad en de vrouw des huizes komt ons 40 minuten voor tijd al halen. Hmmm.. toch gek!
Ineens vragen we ons (weer) af: zou onze klok echt goed staan?
Voor we vertrokken hebben we gekeken: er is in de zomer 2 uur tijdsverschil met Nederland. De iPhones sprongen na landen in Marrakech vanzelf op de juiste tijd en ook onze chauffeur stond op tijd op het vliegveld.

En toch....

We hebben het gevraagd, en jawel... al bijna een week staat onze klok een uur verkeerd.
We hebben dus mensen laten wachten bij het eten, we stonden vanmorgen een uur te laat voor ons ontbijt hier en... het aller ergste:
We hebben iemand zo gruwelijk arrogant behandeld in Marrakech dat we ons nog schamen. Bij vertrek zou de chauffeur ons om 10 uur halen. Om 9 uur wandelen we rustig naar beneden en gaan we ontbijten. Lekker op ons gemak. Daarna rustig laatste dingen inpakken en aangezien we vroeg zijn gaan we lekker nog even met de laptop beneden zitten. Neergeplofd op de bank. De taxi is er toch pas over een minuut of 20.
We horen geklets in de keuken en constateren dat de chauffeur vroeg is. Fatima komt om het hoekje kijken: zijn jullie zo ver? Wij denken: ja, HIJ is vroeg.. en zeggen: een kwartiertje nog! We maken ons werk af, gaan rustig nog even naar het toilet en vertrekken dan netjes om 10 uur.

NU PAS beseffen we dat de chauffeur er al zat vóórdat we uberhaupt gingen ontbijten. Is dat arrogant of niet? We hebben hem gewoon een uur laten wachten! En dan ook nog eens zeggen: nee we hebben nog een kwartiertje nodig hoor, en dat al onderuitgezakt op de bank. Het is echt vreselijk!

En toch snappen we het niet. Op het vliegveld ging het goed, we hebben onderweg nog eens de tijd gecheckt... en toch.... OEPS!!
Nou ja, wel een mooi verhaal, we snappen nu ook waarom Fatima zo bot deed bij vertrek! :-)

We hebben er tijdens het eten, een fantastische tajine van makreel, in elk geval smakelijk om gelachen!

Een van de honderden straatkatten die we al hebben gezien in Marokko. Hier worden ze wel beter behandeld dan in Marrakech. Deze ziet er aardig uit de meesten zijn kalend, broodmager en vervilt.

Op straat... IEUW!






























Anyway, weer een dag voorbij, als hij morgen net zo leuk is!?

Dag 5 - De dag van de kennismaking met het práchtige Essaouira!

Vandaag eindelijk de stoffige Medina van Marrakech uit. Het klinkt ondankbaar en klagerig, maar we waren het echt ontzettend zat. De enorme drukte, de viezigheid, het kabaal, maar vooral de opdringerige en vervelende mensen. Ik begreep vandaag van een vriendin dat Marrakech om dat gedrag bekend staat, en dat de Berbers in het zuiden van Marokko zich schamen voor de manier waarop de mensen in Marrakech om gaan met vrouwen. Goed om te horen, het is dus geen standaard hier.

Overigens bedacht ik me vannacht dat ik het niet voor niets zat was in de Medina. In een grote drukke stad zoek ik altijd rustpunten. (ik heb er een keer over geschreven, maar ik kan het helaas niet vinden) Een park, een haventje, iets waar ik me even kan onttrekken aan de drukte. Met de juiste balans tussen hectiek en rust is een grote stad een heerlijk oord.

Op de een of andere manier kon dat hier niet. Nergens was er écht rust.

Anyway, we zijn dus vertrokken vanmorgen. We waren allebei gaar en op. We hebben een taxi genomen naar het busstation, maar na een goede aanbieding van de taxichauffeur heeft hij ons uiteindelijk gebracht. Hij vertelde geen taxichauffeur te zijn, dus een van ons moest voorin komen zitten, maar het kon ons niet schelen. We zaten allebei stil en niet helemaal lekker in die taxi. Een tripje van een kleine 3 uur. Het was klaar en goed zo!

Onderweg wel wat foto's gemaakt, maar vanaf de achterbank uit een rijdende auto. Dus het is meer een impressie. Onderweg gek genoeg veel politiecontroles, maar waarvoor? We zijn niet aangehouden, dat dan weer niet. Wel hebben we veel gezien weer. Kleine autootjes met stápels matrassen bovenop gebonden. Kuddes geiten los langs de snelweg. Een vrouw die achterop een brommer haar kind eten geeft. Hmmmm...

Eenmaal hier in Essaouira werden we vanaf de poort van de Medina gehaald door Laure, een Française die hier sinds 9 maanden woonde. Het Riad waar ze ons naar toe bracht is werkelijk schitterend. De hele stad trouwens. Wit, schoon, fris, koeler, heerlijk! Op straat is het ook lekker stil. Geen brommers, geen toeterende mensen (je mag hier met de auto niet eens komen), echt een verademing. En dat hebben we wel 100x tegen elkaar gezegd.

Een mooi dakterras, mooie kamers. Zalig!

Het enige nadeel (voor mij dan als beroerd slaper) is dat de ramen aan de buitenkant liggen bij dit Riad, waardoor het straatgeluid hard de kamer in komt en dat het heel erg licht is. Geen gordijnen op de ramen naar de binnenplaats en opengewerkte luiken die niet sluiten naar buiten. Dat wordt feest! :-)

We hebben vanmiddag een rondje door de stad gedaan, en wat is het hier ongelooflijk mooi! En, ik kan het niet vaak genoeg zeggen, fris, wit, schoon en zonder stank! Toen we het straatje uit liepen stond er een man bij het hoekje. Daar gaan we weer hoor! Maar... hij zei NIKS! Echt, de mannen zeggen hier (op een enkeling na) niks, sleuren je niet hun winkels is, zeggen goedendag zonder er wat voor terug te willen. Het is on-ge-loof-lijk heerlijk!

Foto's van vanmiddag spreken verder voor zich!

En het uitzicht op de oude stad met de zee en de meeuwen eromheen is helemaal schitterend....

Deze kan zo een reisgids in, vind ik....

En deze lijkt erg op het fort in St. Augustine! :-)

's avonds zijn we door de eigenaresse Laure gewezen op een fantastisch eettentje. Heel klein, bijna als bij mensen thuis, maar hier hebben we heerlijke verse vis gegeten. Vis, rijst, groenten, drinken, voor.... 10 euro alles bij elkaar, en dan zit onze fooi er al bij in. Nou moe!

Ook liet ze ons een marktje zien waar vis verkocht wordt en de vis die je er koopt kun je ter plekke laten bereiden. Geweldig, en zeker iets wat we een van de komende dagen gaan doen!

Maar nu is het klaar. Tot morgen!

Dag 4 - De dag van het afscheid van de oude stad!

Niet is wat het lijkt. En in deze stad al helemaal...

Zilver, leer en mooie stoffen, dat is wat je in dit land goed kunt kopen. Voor leer en zilver gaan we in Essaouira kijken. Het schijnt er goedkoper te zijn, en wellicht zelfs beter, omdat het niet in massa gemaakt wordt voor toeristen. Toch spieken we in elk winkeltje nog wel even met en half oog. Niet te opvallend, want dan heb je drie verkopers in je nek, maar toch net even om goed te kijken wat je mooi vindt. Zo ook die ene winkel, waar in de etalage mooie zilveren armbanden lagen. Half rond, dus die moest je vast om je pols klemmen. Op de armband zaten witte ivoorkleurige stenen.

Het duurde even voor we door hadden dat we hier te maken hadden met... gebitsproteses! Ach ja... :))

Ook stond er gisteren een man in een rolstoel stil in een klein steegje. Fatima had op deze plek al eerder een man in een rolstoel losgeduwd. Het is hier steil en de wielen van de stoelen willen nog wel eens vastraken. Overigens is hier, naast de moskee, altijd een drukte van jewelste met bedelaars, rolstoelen, blinden, etc. We vermoeden dat er hier een soort leger des heils achtig iets zit, of dat men vanuit het geloof hier voor de zwakkeren moet zorgen en op deze manier deze schuld afkoopt bij het bezoek aan de moskee?

Anyway, de man in de rolstoel dus.

Ach, zeg ik tegen Tanja, misschien moeten we hem een handje helpen? Tot ik zag dat hij zat (?) te plassen. IEUW! Handje helpen: doe maar niet!

Vandaag zijn we een stuk gaan lopen naar het zuidwesten van de Medina. Onderweg fotografeert Tanja de bovenkant van een pand, en ik een klein kind met een beer in haar handen. Onmiddellijk staat er een agent naast ons. Hier met die camera! Laten zien wat je hebt geschoten. Blijkbaar stonden zij achterin tegen het politiebureau aan, en politie of leger fotograferen is hier blijkbaar ten strengste verboden. Hij wil steeds meer van de foto zien, maar er is niet meer dan wat ik heb. Hij wordt ongeduldig, maar ik krijg hem slecht uitgelegd dat er niet meer op de foto staat dan wat ik heb gefotografeerd. Achterin, vaag tegen de muur in de verte staat een figuur die een politieman zou kúnnen zijn. Dus: wissen die hap. Poeh, streng hoor!

Het zuidwesten van de Medina dus. Hier is het oudste stuk van de stad, namelijk de eeuwenoude stadspoort. Het is echt een schitterend staaltje werk. Alle structuren zijn hier uit steen gehakt. Ook hier is goed te zien waarom de stad zijn naam 'de rode stad' heeft verdiend. Naast alle huizen is ook de poort prachtig omgeven met gloeiend oranjerode steen. In de zon vurig!

Hier in de buurt zit een café met een magnifiek dakterras met uitzicht op... jawel.... ooievaarsnesten. En zo zitten we er met onze neus echt bijna bovenop. We schieten weer enthousiast wat plaatjes! Op een gegeven moment beginnen een paar toeristen te lachen en te wijzen. En wat komt er onder onze tafel vandaan? Een schildpad. Hmmm.. huisdier van het café? Je zal er maar op gaan staan!

De moskee en het terrein er om heen mogen we als vrouwen en niet moslima's niet in, maar achter de moskee is een tuin die ze nog geen eeuw geleden weer hebben gevonden. Een geschenk van een koning aan zijn zoon bij zijn huwelijk. Ook deze tuin, met bijbehorende gebouwen, is schitterend. Ook hier prachtige tegelmozaïeken, houtsnijwerk, ingelegd hout en snijwerk in steen. Ongelooflijk mooi!

Hierna gaan we een paar uur op het dakterras van onze Riad zitten. We lezen, ik dommel wat, het is heerlijk. Het mag ook wel, het was vandaag 35 graden en heel vochtig, ik denk dat het daardoor warmer aanvoelde. Ik heb een charmant roodverbrande rug ondanks het insmeren met de prachtige uitsparing van de banden van een rugzak. Ach...

In de avond eten we nog wat en dan lekker rustig aan inpakken, op naar de volgende trip, naar Essaouira! 

We komen hier nog terug, maar dan in de moderne stad!

Dag 3 - De dag van het nieuwe vel en het bruisende plein

Dag drie, een uiterst relaxte dag. Vanmorgen zijn we de Medina ingetrokken, dwars door de chaos heen. Het is hier op straat altijd kabaal. Om met elkaar te praten moet je schreeuwen, omdat de tientallen brommers voorbij scheuren, de auto's en taxi's toeteren en de ezelkarren over de stenen rammelen. Er zijn meer steden waar altijd geluid is, New York met zijn sirenes die continu klinken bijvoorbeeld. Maar zo hard moeten schreeuwen is wel bijzonder.

 Koken op straat

 De smalle straatjes waar de brommertjes doorheen razen.

Prachtig houtsnijwerk

Binnen een half uur stuiten op een fantastisch nieuw geopende hamam vlakbij de souks. Daar hebben we niet lang over gesproken, na de lunch gaan we er heen!

En zo...geschiedde!

Jee, ik heb echt nog nooit zo'n verwennerij meegemaakt als hier. Twee uur lang zijn we in de watten gelegd. Overigens zijn hier geen foto's van beschikbaar, zoals jullie zullen begrijpen. :-)

We begonnen met een hilarische omkleedsessie waarbij we ons moesten kleden in een soort string-achtig gevaarte, gemaakt van een strookje operatiekamer-groene stof en twee stukjes elastiek. Ik kan je vertellen: ik denk dat de eerste persoon die hier flatteus in verschijnt nog geboren moet worden. Vanzelfsprekend is hier geen beeld van, onze blikken in de spiegel waren genoeg. Meer dan genoeg! Grote lol! String-ding heb ik meegenomen als souvenir. :-)

Nadat we uitgelachen waren hulden we ons in badjas en slippers en mochten we mee. Eerst douchen, dan het stoombad in. Een prachtige ruimte, met tegeltjes, arabische vormen en ornamenten en een heerlijke geur. Na dit stoombad volgde een douche en werden we elk op een hete steen met een handdoek eroverheen gelegd. Eerst werden we ingezeept en gewassen met zwarte eucalyptus zeep, wat met een warme douche van ons afgespoeld werd. Daarna begon ze met harde hand en een handschoen te scrubben. Pijnlijk, keihard, maar zo lekker! Echt, wat er dán allemaal af komt. Pfft... [niet nader te beschrijven]

Het ging er zo hard aan toe dat ik verwachtte er knalrood en met 'schaafwondjes' weer uit te komen. Dat is me in Nederland wel eens overkomen. :) Maar goed, ze weten vast wat ze doen! Hoop ik...

Ze scrubte hardhandig en scrubte zo een dun laagje van me af. Zachtjes klonk een van mijn lievelingsmuziekstukken: Canon in D van Pachelbel. Ik werd er bijna emotioneel van. Hier lag ik dan, naakt (op de fantástische string na) terwijl er letterlijk een stoffig laagje van me werd afgehaald. Een nieuw roze laagje van mij kwam tevoorschijn, klaar voor nieuwe kansen. Het voelde heerlijk!

Na deze sessie werden we van top tot teen ingesmeerd met een honing-rozen creme. De geuren van alle crèmes en oliën zijn zo ontzettend heerlijk. Bloemig, fruitig. Ongelooflijk lekker.

Hierna mochten we spoelen onder de douche en werd ons haar gewassen met een zalige shampoo met citrus en nog meer lekkers. Ons lijf werd gewassen met een zachte zeep en daarna werden we van top tot teen ingesmeerd met een olie van vijgen en abrikozen. Kun je het je al voorstellen?

Na een kopje muntthee of verse jus d'orange de massage. Ik ben nog nooit eerder zo uitgebreid en grondig gemasseerd. Van mijn tenen tot mijn hoofdhuid, van armen achter mijn rug gevouwen dat ik echt dacht: 'als de boel maar niet uit de kom schiet ofzo' tot het kraken van wervels en kootjes. Even ben ik echt helemaal van de wereld. In stilte, totaal in relaxmodus terwijl buiten het pand de brommers voorbij zoeven en de ezeltjes balken.

Rozig en zijdezacht lopen we na twee uur weer buiten. En wonder boven wonder: zonder een rode striem of vlekken. Ik weet niet wát ze in de olie stoppen daar, maar het is met recht wonderolie! Met een sjaal omgeslagen tegen de felle zon op ons babyzachte roze velletje lopen we terug naar ons stekje.

We duiken in het Riad het dakterras op met een boek. Nagenietend, kletsend, lezend, terwijl Fatima, onze gastvrouw het terras sopt en boent. Hmmm... de contrasten zijn groot vandaag!

Tegen half zeven vertrekken we weer richting het grote plein. In de namiddag worden honderden tentjes opgebouwd en uitgeklapt die een redelijk leeg plein omtoveren tot het grootste mobiele restaurant dat we ooit hebben gezien. Elk tentje maakt zijn eigen eten en mensen kunnen er op een stoeltje plaatsnemen en genieten van de lekkerste dingen. Op het plein zijn inmiddels ook muzikanten verschenen, buikdanseressen, en nog steeds mannen met aapjes en slangen.

Wij nemen een versgeperste jus d'orange en zoeken daarna een mooie plek op een van de dakterrassen rondom het plein. Want hoe leuk het ook is om in één van de tentjes te eten, de complete chaos van boven bekijken is nog veel gaver. We hadden niet beter kunnen timen qua licht. De zon gaat onder en na veel gepiel met instellingen, onder- en overbelichting en vooral stilhouden zijn het toch mooie platen geworden. Niet allemaal scherp, maar ze geven de sfeer supergoed weer!

We genieten samen voor nog geen tien euro van een tajine met groenten en een schaal couscous met kip. Een maaltijd voor een habbekrats en een uitzicht om nooit te vergeten. Onder het staccato geluid van trommelaars is dit een topavond!

Het plein, boven alle tentjes kringelt de rook naar boven van al het eten dat er vers gemaakt wordt.

 Mooi.... Op de achtergrond, lastig te zien, de bergen.

Mensen zitten lekker te eten bij één van de eettentjes.

Later lopen we het plein nog over. We worden continu lastig gevallen door mannen die ons willen overhalen vooral bij hén te eten. Een man maakt het heel bont. Hij blijft zeuren en zeiken en wil niet weggaan. Als hij ook nog met zijn menukaart voor de lens van Tanja gaat zwaaien die probeert foto's te maken van het gekrioel op het plein word ik het spuugzat. Ik gris de kaart uit zijn handen en gooi hem op de grond. Hij word kwaad en begint te schelden, maar loopt begeleid door een oudere man toch weg. Tot ik omkijk als hij de kaart oppakt. Het is het meest gênante moment voor hem, de kaart van de grond rapen terwijl ik als vrouw toekijk. Het is waarschijnlijk de druppel. Hij wórdt me toch een partij kwaad. Hmmm... er vanuit gaande dat hij ons op een overvol plein niks zal doen blijven we stoïcijns voor ons uit kijken. Maar misschien is een primaire reactie niet overal even slim. 
*mental note voor mezelf*

Een andere man pakt het slimmer aan, hij blijft ook om ons heen draaien om ons over te halen om alsjeblieft bij hem te komen eten. Als we aangeven dat we net hebben gegeten maakt hij de legendarische opmerking: but you look so skinny! Er vliegen beelden door mijn hoofd van een paar uur geleden, gehuld in een operatiekamergroene string met elastiek.... skinny?

Als hij ook nog vraagt voor hoeveel kamelen hij ons mag hebben is onze avond weer goed. Skinny en gewild, wat willen we nog meer? :-)

Wat een dag, op naar de volgende!